Melatonine is meer dan een slaaphormoon: de rol van nabij-infrarood licht

Updated: Oct 24
Kort samengevat
Melatonine is meer dan een slaaphormoon. Je cellen maken het ook zelf aan, als bescherming tegen schade.
Volgens schattingen maakt de pijnappelklier in je hersenen maar een klein deel van alle melatonine in je lichaam aan.
Onderzoekers vermoeden dat nabij-infrarood licht die lokale aanmaak in je cellen aanzet.
Rood licht remt je slaaphormoon niet zoals blauw licht. In de praktijk zien we bij LUUM dat klanten na 2 tot 4 weken merkbaar dieper slapen.
Als we het woord melatonine horen, denken we bijna altijd aan slaap. Het staat bekend als het hormoon van de duisternis: de stof die je hersenen 's avonds aanmaken om je klaar te maken voor de nacht. Maar onderzoekers ontdekken steeds meer dat dat maar een deel van het verhaal is.
Waar komt je melatonine vandaan?
De pijnappelklier in je hersenen geeft 's avonds melatonine af aan je bloed. Maar volgens schattingen van onderzoekers is die klier verantwoordelijk voor minder dan 5% van alle melatonine in je lichaam (Tan e.a., 2023).
De rest wordt lokaal aangemaakt in je cellen, vermoedelijk in je mitochondriën. Die melatonine komt niet in je bloed terecht en maakt je dus niet slaperig. Ze blijft in de cel, waar ze werkt als bescherming tegen schade.
Een krachtige antioxidant
Je mitochondriën maken energie, maar daarbij komen ook schadelijke vrije radicalen vrij. Melatonine ruimt die op, en doet dat bijzonder efficiënt: één molecuul melatonine en de stoffen waarin het wordt afgebroken, kunnen samen tot tien vrije radicalen onschadelijk maken (Tan e.a., 2007).
Licht als startsignaal
Als duisternis het startsignaal is voor de pijnappelklier, wat zet dan de aanmaak in je cellen aan? Een overzichtsartikel uit 2023 stelt een hypothese voor: nabij-infrarood licht (Tan e.a., 2023).
Nabij-infrarood licht is onzichtbaar en goed voor ongeveer de helft van de energie in zonlicht.
Het dringt dieper door dan zichtbaar licht, tot enkele centimeters in je weefsel.
Daar wordt het opgenomen door cytochroom c-oxidase in je mitochondriën, wat volgens de onderzoekers de lokale aanmaak van melatonine zou kunnen aanzetten.
Het is een onderbouwde hypothese, nog niet bewezen bij mensen. Maar het zou mee kunnen verklaren waarom lichttherapie in studies een ontstekingsremmend effect heeft. Meer daarover lees je in Hoe werkt red light therapy?
Te veel binnen, te weinig nabij-infrarood
We brengen het grootste deel van onze tijd binnen door. Isolerend glas houdt een groot deel van het infrarood tegen, en ledlampen en schermen zenden vrijwel geen nabij-infrarood uit. Tegelijk krijgen we 's avonds veel blauw licht van schermen, en dat remt net je slaaphormoon.
Wat je zelf kan doen
Overdag: zoek het daglicht op, en geef je lichaam nabij-infrarood licht. In de LUUM-cabine krijg je geconcentreerd nabij-infrarood (810 en 850 nm) over je hele lichaam.
's Avonds: beperk fel en blauw licht, zodat je pijnappelklier zijn werk kan doen.
Rood licht remt je slaaphormoon niet zoals blauw licht. In de praktijk zien we bij LUUM dat klanten na 2 tot 4 weken merkbaar dieper slapen, en bij veel leden verdubbelt het aantal minuten diepe slaap zelfs. Meer daarover lees je in helpt red light therapy bij slaapproblemen?
Veelgestelde vragen
Maakt red light therapy je slaperig?
Nee. De melatonine die je cellen lokaal aanmaken, komt volgens de huidige inzichten niet in je bloed terecht. Een sessie overdag maakt je dus niet slaperig, en ook 's avonds houdt rood licht je niet wakker.
Wat is het verschil tussen rood en nabij-infrarood licht?
Rood licht is zichtbaar (ongeveer 620 tot 700 nm) en werkt vooral in je huid. Nabij-infrarood is onzichtbaar (vanaf ongeveer 750 nm) en dringt dieper door. De LUUM-cabine gebruikt onder meer 810 en 850 nm.
Is het veilig?
Rood en nabij-infrarood licht bevatten geen uv-straling. Neem je medicatie die je gevoelig maakt voor licht, overleg dan eerst met je arts. Ben je zwanger, dan kan je bij LUUM geen full-body sessies volgen.
Geef je cellen het licht dat ze missen. Kom een introsessie doen bij LUUM in Antwerpen Zuid.
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies.
Bronnen
Tan, D.-X., Reiter, R.J. e.a. (2023). Melatonin: both a messenger of darkness and a participant in the cellular actions of non-visible solar radiation of near infrared light. Biology, 12(1), 89. Bekijk de studie
Tan, D.-X. e.a. (2007). One molecule, many derivatives: a never-ending interaction of melatonin with reactive oxygen and nitrogen species? Journal of Pineal Research, 42(1), 28–42. Bekijk de studie
Graaf van Egmontstraat 20, Antwerpen Zuid



